Casino günü kapandı.
Aynı işlem kapsamına, para birimine ve casino gününe getirilmiş CMS ödeme kaydı 50 milyon TL, kasa ödeme kaydı 49,6 milyon TL gösteriyor.
“Yalnız yüzde 0,8 fark” diyebilir misiniz?
Hayır.
Farkın yüzde olarak küçük olması, 400 bin TL’nin açıklamasız kalmasını kabul edilebilir yapmaz.
Günlük mutabakatın amacı bütün sistemleri aynı rakama zorlamak değildir. Her sistemin farklı işlem tanımını ortak bir köprüde açıklamak, zamanlama ve sınıflandırma farkını ayırmak, gerçek hatayı sahibine yönlendirmektir.
Bu makaledeki denklemler örnektir. Kesin muhasebe işaretleri ve kalemleri kurumun veri sözlüğü, oyun sistemi ve finans politikasıyla tanımlanmalıdır.
Kaynak sistemleri dondurun
Her günlük paket:
- Casino günü ve kesim saati
- Kasa sistemi
- Slot/CMS
- Bill validator/drop sistemi
- Hand pay/jackpot sistemi
- TITO/cashless
- Genel muhasebe
- Surveillance ve count kayıtları
için kaynak, rapor sürümü ve çekilme zamanını taşımalıdır.
Farklı saatlerde alınmış raporlar ancak sonradan gelen işlemler ve sürüm farkları ayrıca izlenerek uzlaştırılabilir. Ortak kesim saati, fiziksel sayımın tamamlandığı saatle karıştırılmamalıdır.
Temel akışlar
Cash-in
Tanımlanmış sistem sınırından içeri giren oyuncu fonudur. Kasa cash-in’i, slot bill-in’i ve cashless cüzdan yüklemesi aynı akışın farklı aşamalarını gösterebilir; birbirine eklenmeden önce kapsamları ayrılmalıdır. Coin-in ise tekrar oynanan kredileri de kapsayan bahis hacmidir, nakit girişinin eş anlamlısı değildir.
Cash-out
Oyuncuya ödenen veya bozdurulan nakit/değer.
Bill drop
Makine bill validator’larının toplama döneminde biriktirdiği fiziksel banknotların sayımıdır. Banknot ve TITO biletleri ayrı sınıflandırılır; banknot sayımı aynı dönemin elektronik bill-in meter farkıyla eşleştirilir.
Hand pay
Makine/oyun tarafından üretilen ve personel aracılığıyla yapılan ödeme.
Jackpot
Doğrulama, ödeme, progressive tahakkuk ve reset etkisi taşıyan olay.
Aynı ödeme hem hand pay hem jackpot raporunda yer alabilir; mükerrer sayım veri sözlüğüyle engellenmelidir.
Günlük kasa köprüsü
Basitleştirilmiş denklem:
Beklenen kapanış nakdi = Açılış kasa nakdi + Doğrudan kasa nakit girişi + Kasaya teslim edilen bill drop + Bankadan gelen nakit − Diğer oyuncu nakit ödemeleri − Ayrı izlenen hand pay/jackpot nakit ödemeleri − Bankaya gönderilen nakit ± Onaylı düzeltmeler
Bu köprünün sınırı yalnız fiziksel kasadır. Doğrudan kasa girişi bill drop’u; diğer oyuncu ödemeleri ise ayrı gösterilen hand pay/jackpot’u içermez. Kurum cash-out toplamına bu ödemeleri zaten katıyorsa ikinci kez çıkarmaz. Casino genelinde bill drop, makineden kasaya iç transferdir; yeni dış nakit girişi sayılmaz. Cashless transfer ve bilet düzenleme de tek başına fiziksel kasa hareketi değildir.
Fiziksel kapanışla karşılaştırma:
Kasa Farkı = Fiziksel Kapanış − Beklenen Kapanış
İşaretler kuruma göre tanımlanmalı ve her kalem tek kaynak sistemden gelmelidir.
Bill drop mutabakatı
Üç değer karşılaştırılır:
- Elektronik bill-in meter
- Canister/drop sayımı
- Finans/kasa yatırma kaydı
| Bölge | Elektronik meter | Fiziksel sayım | Finans kaydı | Açık fark |
|---|---|---|---|---|
| A | 12,0 mn | 12,0 mn | 12,0 mn | 0 |
| B | 8,4 mn | 8,35 mn | 8,35 mn | 50 bin |
| C | 6,2 mn | 6,2 mn | 6,1 mn | 100 bin |
Tutarlar TL’dir ve tablo temsili bir örnektir. B’de 50 bin TL için cihaz/sayım, C’de 100 bin TL için sayım-finans aktarımı incelenir. Meter başlangıcı ile bitişi aynı canister toplama aralığına bağlanmadan fark kayıp olarak sınıflandırılmaz.
Hand pay ve jackpot
Her olay:
- Oyun/makine ve olay kimliği
- Oyuncu/kimlik kontrolü
- Brüt tutar
- Vergi/kesinti
- Net ödeme
- Ödeme yöntemi
- Kasa işlemi
- Onaylayanlar
- Kamera veya olay kanıtı
- Progressive reset/tahakkuk
ile eşleştirilmelidir.
Kapanış açık ödeme yükümlülüğü = Önceki gün açık net ödeme + Yeni onaylı net ödeme − Kesinleşmiş ödeme − Onaylı iptal
Brüt ödül, vergi/kesinti ve oyuncuya ödenecek net tutar ayrı uzlaştırılır. Kısmi ödeme kalan yükümlülüğü kapatmaz. Banka yoluyla ödeme, kasadan nakit çıkışı gibi kaydedilmez; kendi settlement kanıtına bağlanır.
Yönetim hatası: Jackpot ekranını ödeme kanıtı sayıp kasa ve finans settlement’ını beklememek.
TITO ve cashless yükümlülüklerini ayrı kapatın
Düzenlenen ancak henüz bozdurulmayan TITO bileti kasada eksik nakit anlamına gelmez; açık bilet yükümlülüğüdür. Açılış yükümlülüğü, yeni düzenlenen bilet, bozdurulan bilet ve onaylı iptaller aynı benzersiz bilet kimliğiyle bağlanmalıdır. Biletin başka makineye yatırılması ile kasada nakde çevrilmesi farklı olaylardır.
Cashless cüzdan bakiyesi için de açılış, yükleme, oyun hesabına transfer, geri transfer ve çekim ayrı izlenir. Sistemin raporladığı bakiye değişimi, banka hesabındaki aynı gün hareketine doğrudan eşit olmak zorunda değildir. Entegrasyon gecikmeleri belgeli geçici fark olarak takip edilir.
Zamanlama farkı
Meşru fark örnekleri:
- Olay casino günü sonunda oluştu, ödeme ertesi gün
- Bill drop sayımı sonraki vardiyada kapandı
- Banka transferi settlement bekliyor
- Entegrasyon kuyruğu gecikti
- Jackpot doğrulama açık
Her zamanlama farkı clearing/suspense hesabında işlem kimliği ve beklenen kapanış tarihiyle izlenmelidir.
Fark sınıflandırması
- Zamanlama
- Veri/entegrasyon
- Fiziksel sayım
- Yanlış sınıflandırma
- Mükerrer/eksik işlem
- Yetkisiz işlem
- Teknik reset/meter
- Açıklanamayan
“Diğer” kategorisi kalıcı depo olmamalıdır.
Kapanış iş akışı
- Kaynak raporları kilitleyin.
- Otomatik adet ve tutar eşleştirmesini çalıştırın.
- Eşleşmeyen işlemleri sınıflandırın.
- Büyük/kritik farkı vardiya kapanmadan yükseltin.
- Fiziksel ve sistem kanıtını koruyun.
- Düzeltmeyi ters kayıt ve onayla yapın.
- Açık farkları yaşlandırın.
- Bağımsız kişi günlük paketi onaylasın.
Mutabakat dashboard’u
- Toplam eşleşme oranı
- Açık fark tutarı/adedi
- En eski fark
- Kaynak sistem/bölge
- Fark nedeni
- Sahip ve hedef tarih
- Manuel düzeltme
- Tekrarlayan kök neden
- Kapanış gecikmesi
Günlük mutabakat özeti, günlük casino yönetim raporunda açık fark, sorumlu kişi ve hedef kapanış tarihiyle görünmelidir.
Sonuç: sıfır fark değil, sıfır açıklamasız fark
Farklı sistemler farklı zaman ve tanımlarla kayıt tutabilir.
Ama her farkın sahibi, nedeni, finansal etkisi ve kapanış tarihi olmalıdır.
Güçlü günlük mutabakatın hedefi bütün ekranların zorla aynı görünmesi değil; cash-in’den jackpot ödemesine kadar hiçbir değerin açıklamasız, mükerrer veya sahipsiz kalmamasıdır.