Casino yedek parça kontrolü, stok sistemindeki miktarı fiziksel parça, seri numarası ve iş emriyle bağlamalıdır. Bir slot makinesi 12 saattir kapalı olabilir; sistemde görünen board depoda yoksa kayıt tek başına kullanılabilirlik sağlamaz.
Gerekli board sistemde stokta görünüyor.
Depoda yok.
Başka bir makineden sökülmüş olabilir.
Vendor’a onarım için gönderilmiş olabilir.
Ya da hiç teslim alınmamış olabilir.
Teknik envanter kontrolü yalnız kaç parça bulunduğunu saymaz. Her parçanın neden alındığını, nerede olduğunu, hangi asset’e takıldığını, kim tarafından çıkarıldığını ve finansal kaydının nasıl kapandığını izler.
Bu makaledeki eşikler örnektir. Satın alma, gümrük, garanti, veri güvenliği ve elektronik atık işlemleri ilgili politika ve mevzuata göre uygulanmalıdır.
Parça ana verisi
Her kalem:
- Benzersiz parça kodu
- Üretici ve model
- Seri numarası gereksinimi
- Uyumlu makine/asset listesi
- Kritik seviye
- Birim ve paket miktarı
- Standart/son satın alma maliyeti
- Raf/depo konumu
- Minimum/maksimum stok
- Garanti ve son kullanım
- Onaylı tedarikçi
taşımalıdır.
Aynı parçanın farklı adlarla açılması stok görünürlüğünü bozar.
Casino yedek parça kontrolü için kritiklik sınıfları
Kritiklik puanı = Önceden tanımlanmış etki, tedarik, alternatif ve arıza sıklığı puanlarının ağırlıklı toplamı
Örnek sınıflar:
- A: Floor veya kritik sistemi durdurur, uzun tedarik
- B: Tek makine/alan etkisi, sınırlı alternatif
- C: Sarf veya kolay tedarik
Bu yazıdaki A/B/C etiketleri operasyonel kritiklik sınıflarıdır; yıllık tüketim değerine dayalı klasik ABC stok analizinin yerine geçmez. Ölçütler ortak bir puan ölçeğine alınmalı, ağırlıklar önceden belirlenmelidir. Kritiklik sınıfı yalnız fiyat değildir. Ucuz ama bulunmadığında onlarca makineyi durduran network modülü A sınıfı olabilir.
Yeniden sipariş noktası
Reorder Point = Ortalama Kullanım × Tedarik Süresi + Güvenlik Stoku
Örnek:
- Aylık ortalama kullanım: 4 adet
- Tedarik süresi: 3 ay
- Güvenlik stoku: 3
- Yeniden sipariş noktası: 15 adet
Sipariş tetiklemesi yalnız raftaki adede değil, kullanılabilir stok + doğrulanmış yoldaki sipariş − tahsis edilmiş ihtiyaç şeklinde tanımlanan stok pozisyonuna göre yapılmalıdır. Arızalı, karantinadaki veya onarımda bulunan parça kullanılabilir stok sayılmaz. Sezon, filodaki yaş ve üretici desteğinin bitişi tahmine eklenmelidir.
Satın alma kontrolü
İç kontrol sistemi talep, teslim alma ve ödeme yetkilerini ayırmalıdır. Fiyat avantajı parça bekleyen downtime maliyetini gölgelememelidir.
- Teknik ihtiyaç talebi
- Bütçe ve stok kontrolü
- Onaylı tedarikçi/teklif
- Satın alma siparişi
- Bağımsız teslim alma ve kalite kontrol
- Depo girişi
- Fatura üçlü eşleştirme
- Ödeme
Üçlü Eşleştirme = Sipariş + Teslim Alma + Fatura
Talep eden kişi tek başına tedarikçi seçip teslim alıp faturayı onaylamamalıdır.
Yönetim hatası: Acil teknik ihtiyaç gerekçesini sürekli rekabetsiz ve belgesiz satın alma kanalı yapmak.
Seri numaralı parça zinciri
Board, validator, printer, SSD, controller gibi parçalar:
Depo → Teknisyen → Asset/Makine → Çıkarma → Onarım/İade/İmha
zincirinde seri numarasıyla izlenmelidir.
İş emri olmadan stok çıkışı yapılmamalıdır. Takılan ve çıkarılan parça aynı emirde kaydedilmelidir.
Makineler arası parça aktarımı kontrolü
Bir makineden parça söküp diğerine takmak bazen operasyonel olarak gerekli olabilir. Ancak kayıtsız yapılırsa iki asset’in konfigürasyonu bozulur.
Gerekli kayıt:
- Donör ve alıcı asset
- Parça/seri
- Neden ve onay
- Tarih/teknisyen
- Donör makinenin yeni statüsü
- Yerine koyma planı
- CMS/asset envanteri güncellemesi
Sık cannibalization, yetersiz stok veya yaşlanan filo sinyalidir.
Onarım döngüsü
Vendor’a gönderilen parça için:
- Arıza açıklaması
- Seri ve garanti
- Çıkış belgesi/kargo
- Vendor teslim teyidi
- Tahmini dönüş
- Onarım maliyeti
- Geri gelen seri ve test
- Tamir edilemez/imha kararı
olmalıdır.
“Onarımda” statüsü aylarca açık kalmamalıdır.
Fiziksel sayım
- A sınıfı: sık cycle count
- B sınıfı: dönemsel
- C sınıfı: risk bazlı
- Yıllık tam sayım
Sayımı stoktan sorumlu kişi tek başına yapmamalıdır. Sistem miktarı sayım öncesi sayana gösterilmeyebilir; fark bağımsız kişi tarafından araştırılır.
Elektronik veri ve imha
Depolama içeren parça:
- Veri sınıfı
- Güvenli silme veya fiziksel imha
- İmha sertifikası
- Asset kaydı kapanışı
- Vendor erişimi/anahtar iptali
gerektirir.
Arızalı disk çöpe atılacak sıradan yedek parça değildir.
Kontrol paneli
- Stok doğruluk oranı
- A sınıfı stockout
- Parça bekleyen downtime
- Acil satın alma oranı
- Tek tedarikçi yoğunluğu
- Onarımda yaşlanan parça
- Cannibalization sayısı
- Garanti geri kazanımı
- Sayım farkı
- Kullanılmayan/obsolescent stok
Envanter farkından aksiyona
Sayım farkı bulunduğunda sistem miktarı doğrudan fiziksel sayıya eşitlenmez. Açık iş emirleri, raf değişikliği, vendor’a gönderim ve henüz işlenmemiş teslim belgeleri araştırılır. Düzeltme gerekçesi ve onayı ayrı saklanır. Sürekli aynı parça veya teknisyende fark görülmesi inceleme sinyalidir; tek başına kötü niyet kanıtı değildir.
Kritik parçada stok tutmanın faydası, önlenebilir kapanma süresi ve alternatif tedarik maliyetiyle karşılaştırılmalıdır. Garanti değişiminde gönderilen eski seri ile gelen yeni seri aynı referans altında bağlanır. Bu takip casino bütçesindeki bakım, conversion ve yeni yatırım harcamalarının karışmasını da önler.
Sonuç: parça maliyeti değil, kullanılabilirlik zinciri
Teknik stok fazla tutulursa sermaye donar; az tutulursa makineler kapanır.
İyi envanter kontrolü en ucuz parçayı almak değildir. Doğru parçayı doğru zamanda bulundurmak, her seri numarasını asset ve iş emrine bağlamak, arızalı parçanın onarım veya imhasına kadar zinciri kapatmaktır.